Taalontwikkelingsstoornissen bij kinderen en jongeren


INSCHRIJVEN Dinsdag 6 november 2018 Veenendaal
 

Taalontwikkelingsstoornissen bij kinderen en jongeren
Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) worden vaak niet of (te) laat gesignaleerd. Toch komt TOS relatief veel voor: uit onderzoek blijkt dat ongeveer 7% van de kinderen een TOS heeft. Dat betekent dat in elke klas van 30 kinderen gemiddeld 2 kinderen een taalstoornis hebben…

Een van de redenen waarom TOS vaak niet wordt herkend, is dat de taalproblemen zeer divers zijn. Kinderen met een TOS kunnen zowel moeite hebben met het begrijpen als het produceren van taal. Daarbij verschillen de symptomen niet alleen per kind, maar veranderen ook weer naarmate kinderen ouder worden.

Hoe verschillend de symptomen wellicht ook, de impact is voor de meeste kinderen zonder meer ingrijpend. Niet alleen op cognitief, maar ook op sociaal-emotioneel vlak.

Tijdens het congres zullen deskundige sprekers als Ellen Gerrits, Constance Visser, Daan Hermans, Francien Coster, Neeltje van den Bedem en Bernadette Sanders ingaan op een aantal belangrijke vragen. Wat weten we over TOS? Hoe is TOS te herkennen? Hoe hangt TOS samen met andere stoornissen (bijv. gedragsproblemen)? Welke rol spelen executieve functies? Wat betekent TOS voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en jongeren? En wat kunnen we voor hen doen, in therapie en in de klas?
 
Programma

09.00 uur u Registratie en koffie

09.45 uur u Opening dagvoorzitter Berrie Gerrits

09.50 u TOS herkennen, begrijpen en behandelen: de stand van zaken
09.50 u Ellen Gerrits
10.45 u Neuropsychologie van TOS
10.45 u Constance Vissers en Daan Hermans

11.40 uur u Koffiepauze

12.05 u TOS en gedragsproblemen
12.05 u Francien Coster

13.00 uur u Lunch

14.00 u TOS en emotionele competentie
14.00 u Neeltje van den Bedem

14.55 uur u Koffiepauze

15.20 u TOS in de klas
15.20 u Bernadette Sanders

16.15 uur u Borrel
 

TOS herkennen, begrijpen en behandelen
Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben een beperking in een van de fundamentele en unieke eigenschappen van de mens: communicatie via taal. Met elkaar kunnen praten, appen of iets kunnen zoeken via google is voor hen niet vanzelfsprekend. Een zwakke taalvaardigheid heeft een grote impact op de dagelijkse communicatie thuis. Daarnaast hebben kinderen met TOS vaker lees- en leerproblemen en hierdoor een beperking in onderwijsparticipatie. De keynote lezing van Ellen Gerrits gaat over de stand van de wetenschap met betrekking tot TOS en interventie voor deze kinderen.
 
Spreker: prof.dr. Ellen Gerrits


Neuropsychologie van TOS
De ontwikkelingsproblematiek van kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) is zeer complex, heterogeen en multidimensioneel. We zien niet alleen een grote variatie in spraaktaalprofielen, maar ook een waaier van cognitieve stoornissen die samenhangen met de taalontwikkelingsstoornis. Hierdoor zijn er nog steeds geen algemeen geaccepteerde diagnostische criteria voor TOS en kunnen we het niet eens worden over de subtypering. Ook is comorbiditeit met andere ontwikkelingsstoornissen, zoals ADHD en ASS, eerder regel dan uitzondering. In de praktijk wordt TOS vastgesteld op grond van zogenaamde ‘diagnosis-by-exclusion’. TOS wordt dus eigenlijk gedefinieerd in termen van wat het niet is, in plaats van wat het wel is. We spreken van TOS wanneer kinderen te kampen hebben met ernstige taalstoornissen die niet uitgelegd kunnen worden in termen van factoren als intellectuele of sensorische beperking.
Om te komen tot beter passende en effectievere vormen van diagnostiek, behandeling en onderwijs, is het noodzakelijk dat we inzicht krijgen in de verschijnselen die we zien bij TOS en in de onderlinge samenhang van die verschijnselen. Het neuropsychologisch perspectief verschaft dat inzicht; het werpt licht op taalontwikkelingsstoornissen, op de factoren die eraan ten grondslag liggen én op de sociaal-emotionele problematiek van veel kinderen met TOS. Tijdens deze lezing kijken we naar TOS vanuit dit neuropsychologisch perspectief. We stellen dat een samenspel tussen stoornissen in taal, executieve functies en Theory of Mind een belangrijke rol speelt bij de communicatieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen met TOS. En laten zien welke aanknopingspunten dit biedt voor de behandeling.
 
Spreker: dr. Constance Vissers en dr. Daan Hermans


TOS en gedragsproblemen
Een taalontwikkelingsstoornis is een vaak voorkomende ontwikkelingsstoornis en kan grote impact hebben op het kind en het gezin. Communicatie via gesproken taal is essentieel voor intermenselijk contact en participatie in de samenleving. Taalontwikkelingsstoornissen kunnen leiden tot een verstoorde interactie tussen ouder, kind en omgeving. Er bestaat een verhoogde kans dat kinderen met een TOS gedragsproblemen ontwikkelen. Het is daarom van groot belang om de taalontwikkeling van jonge kinderen te volgen en taalstoornissen zo vroeg mogelijk op te sporen, omdat vroege opsporing en behandeling de negatieve gevolgen van taalontwikkelingsstoornissen kunnen verkleinen. De groep kinderen met taalontwikkelingsstoornissen is echter heterogeen en taalstoornissen worden meestal niet veroorzaakt door slechts één factor, waardoor signalering, diagnose en behandeling soms lastig zijn.
In haar presentatie gaat Francien Coster uitgebreid in op de relatie tussen TOS en gedragsproblemen. Daarbij staat ze stil bij wat de omvang en aard van de gedragsproblematiek is en welke kind- en opvoedersfactoren een rol spelen in de relatie tussen TOS en gedragsproblemen.

 
Spreker: dr. Francien Coster


TOS en emotionele competentie
De ernst van de communicatieproblemen van kinderen met een TOS kunnen niet goed verklaren wie wel en wie niet sociaal-emotionele problemen ontwikkelen. Recent longitudinaal onderzoek toont aan dat deze problemen beter worden verklaard door de emotionele competentie van kinderen met een TOS. Emotionele competentie is het vermogen de eigen en andermans emoties te begrijpen, te reguleren en op gepaste wijze te uiten naar anderen.
In deze lezing gaat Neeltje van den Bedem in op de ontwikkeling van emotionele competentie: waarom gaat het mis bij kinderen met een TOS, wat zijn hiervan de gevolgen en hoe kunnen we de emotionele competentie bij kinderen met een TOS stimuleren?
 
Spreker: drs. Neeltje van den Bedem


TOS in de klas
Een taalontwikkelingsstoornis (TOS) is één van de meest voorkomende stoornissen in de klas. Een TOS komt vaker voor dan ADHD en autisme. Elke onderwijsprofessional krijgt dus te maken met TOS. Kinderen met TOS ondervinden op verschillende ontwikkelingsgebieden grote problemen en belemmeringen. Zij ervaren problemen met betrekking tot de sociaal- emotionele ontwikkeling, problemen met betrekking tot gedrag en met betrekking tot leren. Dit betekent voor de toekomst grote problemen in het aangaan van relaties en het vinden van een baan.
Leerlingen met TOS worden vaker gepest en hebben moeite met vriendschappen sluiten. Er is sprake van internaliserende problemen, zoals sociale angst en depressiviteit en er is sprake van externaliserende problemen zoals agressie en allerlei gedragsproblemen. Elk gedrag is een hulpvraag die deze leerlingen niet in taal, niet in woorden kunnen omzetten. Emoties verwoorden is moeilijk en een hulpvraag formuleren is vaak onmogelijk.
Tijdens haar presentatie biedt Bernadette Sanders aan de hand van voorbeelden praktische tips en adviezen voor in de klas. Wat hebben deze leerlingen nodig van u als onderwijsprofessional in de klas? En hoe kunt u deze leerling het gevoel van eigenwaarde en autonomie teruggeven?
 
Spreker: drs. Bernadette Sanders
 
prof.dr. Ellen Gerrits
Ellen Gerrits is spraak-taalpatholoog en logopedist, lector logopedie aan de Hogeschool Utrecht en hoogleraar logopediewetenschap aan de Universiteit Utrecht.
 
 
dr. Constance Vissers
Constance Vissers is gz-psycholoog en klinisch neuropsycholooog. Ze is werkzaam in een eigen praktijk en verbonden aan Koninklijke Kentalis en de sectie orthopedagogiek van de Radboud universiteit.
 
 
dr. Daan Hermans
Daan Hermans is cognitief psycholoog en werkzaam als senior onderzoeker bij Kentalis.
 
 
 
dr. Francien Coster
Francien Coster is orthopedagoog-generalist en verbonden aan de afdeling KNO, Universitair Audiologisch Centrum UMCG, Groningen en het Lectoraat ‘Kind, Taal, en Ontwikkeling’ van de Hanzehogeschool Groningen.
 
drs. Neeltje van den Bedem
Neeltje van den Bedem is pedagoge en taalkundige. Momenteel rond zij aan de vakgroep Ontwikkelings- & onderwijspsychologie van de Universiteit Leiden haar promotieonderzoek af naar de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen met een TOS.
 
drs. Bernadette Sanders
Bernadette Sanders is orthopedagoog en werkt bij het SWV Drechtsteden. Daarnaast is ze eigenaar van Smartonderwijs en geeft lezingen en workshops over leer- en gedragsproblemen. Ze is auteur van het boek Taalontwikkelingsstoornissen in de klas.
 
 
Doelgroep
Kinder- en jeugdpsychologen, (ortho)pedagogen, klinisch psychologen, therapeuten, psychiaters, logopedisten, leerkrachten, intern begeleiders, remedial teachers, onderwijsbegeleidingsdiensten en iedereen die te maken heeft met kinderen en jongeren met taalontwikkelingsproblemen.
 
Accreditaties
Accreditatie is aangevraagd voor kinder- en jeugdpsychologen (NIP), orthopedagogen (NVO), logopedisten (NVLF), klinisch (neuro)psychologen (FGZPt) en jeugdprofessionals (SKJ).
 
Bij voldoende belangstelling kan er eventueel ook accreditatie aangevraagd worden bij andere registers. Heeft u hier belangstelling voor? Stuur dan een email naar info@11congressen.nl.
 
Voorwaarden
Om in aanmerking te komen voor accreditatie bij een van bovenstaande registers hebben we uw registratienummer(s) nodig. Bij inschrijving kunt u uw registratienummer(s) doorgeven. Het is belangrijk dat u (correcte) registratienummer(s) doorgeeft, anders kunnen we uw aanwezigheid helaas niet doorgeven of opvoeren. Mocht u het onverhoopt vergeten bij inschrijving, mail dan naderhand uw naam, adres, registratienummer en het betreffende congres naar info@11congressen.nl.
 
Voor het verkrijgen van accreditatiepunten is aanwezigheid op het congres verplicht.
 
Deelname
Tot en met 23 september 2018 kunt u gebruikmaken van een vroegboekkorting van 30 euro!
 
Early bird tarief van € 229,-
 
Vanaf 24 september 2018 kost deelname aan het congres € 259,-.
Dit is inclusief koffie, thee, lunch, borrel, congresmaterialen, bewijs van deelname en pdf’s van de presentaties (deze laatste worden achteraf gemaild).
 
11 congressen is CRKBO geregistreerd, dus de deelnamegelden zijn vrij van BTW.
 
Annulering
Annuleren is mogelijk tot 9 oktober 2018. Dit dient schriftelijk (per email) te gebeuren. Wij brengen dan alleen € 45,- administratiekosten in rekening. Als u de deelnamegelden al heeft voldaan, vindt restitutie plaats onder aftrek van deze administratiekosten. Vanaf 9 oktober 2018 kunt u helaas niet meer annuleren en bent u het gehele inschrijfbedrag verschuldigd.
 
Bij verhindering kan een deelnemer zich zonder kosten laten vervangen door een collega, mits dit van tevoren schriftelijk bij de organisatie wordt aangevraagd.
 
Zie voor meer informatie de deelnamevoorwaarden.
 

 
Van der Valk Hotel Veenendaal
Bastion 73
3905 NJ Veenendaal
www.hotelveenendaal.com

Openbaar Vervoer
Hotel Veenendaal ligt op slechts enkele minuten loopafstand van station Veenendaal-De Klomp. Bussen en treinen stoppen op dit station. Bekijk hier de wandelroute van het station naar het hotel.

Met de auto
Hotel Veenendaal ligt direct aan de A12 en is ideaal bereikbaar met de auto. Bovendien parkeert u gemakkelijk en gratis in de ruime parkeergarage.

Op de A12 neemt u afslag 23, Veenendaal-WEST.

Vanuit Utrecht slaat u onderaan de snelweg linksaf.
Bij de eerste verkeerslichten voorbij McDonald’s gaat u rechtsaf, de Voorpoort.

Vanuit Arnhem gaat u onderaan de snelweg rechtdoor.
Bij de tweede rotonde neemt u de tweede afslag.

Of plan uw route met Google Maps.

 
SCHRIJF U IN En maak gebruik van de vroegboekkorting!